Üst çene genişletme
Üst çenesi dar olan çocuklarda arka dişler çapraz kapanabilir, kalıcı dişlere yer kalmayabilir. Büyüme
döneminde üst çene, damağa yerleştirilen genişletme apareyleriyle genişletilebilir: sabit (hyrax) ya da
hareketli (vidalı plak) apareyler. Apareyler hekimin talimatına uygun kullanılır; hareketli genişletme
apareyi yemek dışında tüm gün takılır.
Üst çenenin genişletilmesi burun tabanını da genişletir. Böylece burun alanı genişler ve olması
gereken burun solunumuna katkıda bulunur.
Çapraz kapanışın düzeltilmesi
Ön ya da arka dişlerdeki ters kapanış, çenenin bir yana kaymasına ve dişlerin aşınmasına yol açabilir.
Erken dönemde genişletme apareyleri, hareketli apareyler ya da kısa süreli sabit tellerle düzeltilir.
Yüz maskesi ile üst çene ilerletme
Alt çenesi önde görünen çocukların bir kısmında asıl sorun, üst çenenin geride kalmasıdır. Büyüme
döneminde üst çene, ağız içi apareyle birlikte kullanılan yüz maskesi ile öne alınabilir. Maske okul
saatleri dışında, günde yaklaşık 14-16 saat kullanılır; tedavi çoğu zaman 6-9 ay sürer.
Bu tedavinin zamanı önemlidir: büyüme bittikten sonra aynı sorun çoğu zaman çene cerrahisi gerektirir.
Alt çene ilerletme
Alt çenesi geride kalan çocuklarda, büyüme atılımı döneminde alt çenenin öne doğru gelişimi fonksiyonel
apareylerle (örneğin Twin Block) ya da alt çene ilerletme özellikli şeffaf plaklarla desteklenebilir.
Fonksiyonel apareyler de okul saatleri dışında günde 14-16 saat takılır.
Alt çene ilerletme özellikli şeffaf plaklar Twin Block gibi çalışır: plaklardaki kanatlar ya da okluzal
bloklar alt çeneyi önde konumlandırır. En önemli avantajı, bu ilerletmeyle aynı anda başka işlerin de
yapılabilmesidir:
- dişsel genişletme,
- dişlerin hizalanması ve estetiğin iyileştirilmesi,
- çene öne alındığında dişlerin kapanabilmesi için ön dişlerin hizalanması.
Çocuklarda şeffaf plak
Altı yaş dişleri sürmüş ve en az iki ön kesici dişi ağızda olan çocuklarda, yedi yaş civarında şeffaf
plak tedavisine başlanabilir. Plaklar çocuklarda 5-7 günde bir değiştirilir. Plağın günde 20-22 saat
takılması gerektiği için aileyle birlikte karar veriyoruz.
Şeffaf plak tedavisi
Parmak emme, dil itme ve ağız solunumu
Bu alışkanlıklar uzun sürdüğünde dişlerin ve çenelerin gelişimini etkileyebilir: ön dişlerde açıklık,
üst çenede darlık, üst dişlerin öne itilmesi.
- Parmak emme: Önce alışkanlığın bırakılması için aileyle birlikte çalışıyoruz; gerekirse hatırlatıcı apareyler kullanılır.
- Dil itme: Dilin ön dişlerin arasına girmesini engelleyen dil paravanı ve dil egzersizleri.
- Ağız solunumu: Nedeni çoğu zaman burun ya da geniz yolundadır (geniz eti, bademcik, alerji); bu yüzden KBB hekimiyle birlikte değerlendiriyoruz. Dar üst çene de soruna katkıda bulunabilir; üst çenenin genişletilmesi burun tabanını da genişleterek burun solunumuna katkıda bulunur. Ayrıntısı: Ağzı açık uyuyan çocuk
Kas ve dil gelişimi için Myobrace ve egzersizler
Dudak, dil ve yanak kaslarının dengesiz çalışması dişlerin dizilmesini etkiler. Bu kasların doğru
çalışmasını öğretmek için çocuğa özel ağız içi eğitim apareyi (Myobrace) ve evde yapılan dil ve kas
egzersizleri uyguluyoruz. Aparey genellikle gündüz bir-iki saat ve geceleri takılır.
KBB ve konuşma terapisti ile birlikte
Ağız solunumu, horlama, geniz eti ya da bademcik büyüklüğünden şüphelendiğimizde kulak burun boğaz
hekimine; dil yerleşimi ve konuşmayla ilgili sorunlarda konuşma terapistine yönlendiriyor, tedaviyi
birlikte planlıyoruz.
